Sunucu Yedekleme Nasıl Yapılmalı? 3-2-1 Kuralı ve Geri Dönüş Testi
Oktay Alver · Kurucu, ADEA SistemKısaca. Yedek almak ile yedekten geri dönebilmek aynı şey değil. Sunucu yedeğinin işe yaraması için 3-2-1 kuralına uyması, saklama süresinin sorunların fark edilme süresinden uzun olması ve geri dönüşün düzenli olarak denenmesi gerekir. ADEA Sistem her sunucuda 7 restore point yedeği düzenli doğrulamayla birlikte sunar.
"Yedeğimiz var" ne zaman yanıltır?
Bir arızadan sonra yedeğin işe yaramadığı ortaya çıkan şirketlerin çoğu yedek aldığını düşünüyordu. Sorun genellikle şu durumlardan biridir.
- Yedek aynı yerde. Yedek aynı sunucunun başka bir diskinde ya da aynı ağdaki bir NAS'ta, üstelik aynı kullanıcı bilgileriyle erişilebilir. Fidye yazılımı sunucuyu şifrelerken yedeği de şifreler.
- Hiç geri dönülmemiş. Yedekleme yazılımı her gece "başarılı" der, ama yedekten hiç geri dönülmemiştir. İlk deneme gerçek bir arıza günü yapılır.
- Veritabanı tutarsız. Çalışan bir veritabanının dosyaları kopyalanmıştır ama uygulama tutarlı bir yedek alınmamıştır. Geri dönülen veritabanı açılmaz.
- Saklama süresi kısa. Yalnızca son iki üç günün yedeği tutulur. Bozulma bir hafta sonra fark edildiğinde bütün yedekler de bozuk veriyi içerir.
3-2-1 kuralı
Yedeklemenin en bilinen kuralı üç sayıdan oluşur.
- 3 kopya. Asıl veri ve en az iki yedek.
- 2 farklı ortam. Kopyalar aynı türde tek bir ortamda durmamalı, örneğin sunucu diski ve ayrı bir yedekleme sistemi.
- 1 farklı konum. Kopyalardan en az biri başka bir binada ya da veri merkezinde tutulmalı.
Fidye yazılımlarının yaygınlaşmasıyla bazı üreticiler kuralı iki maddeyle genişletiyor. Kopyalardan biri çevrim dışı ya da değiştirilemez olmalı ve yedekler hatasız olduğu doğrulanmış olmalı.
Neler yedeklenmeli?
- Sunucunun tamamı. İşletim sistemi, uygulamalar ve ayarlarla birlikte. Arızada sunucuyu baştan kurmak yerine olduğu gibi geri getirmeyi sağlar.
- Veritabanları. SQL Server, muhasebe ve ERP veritabanları uygulama tutarlı olarak yedeklenmeli.
- Active Directory. Etki alanı denetleyicilerinin sistem durumu yedeği.
- E-posta. Exchange kullanılıyorsa veritabanları uygulama tutarlı olarak yedeklenmeli.
- Güvenlik duvarı ayarları. FortiGate gibi cihazların yapılandırma yedeği. Cihaz arızasında kuralları baştan yazmak saatler sürer. Ayrıntılar FortiGate kurulum ve yönetim sayfamızda.
Geri dönüş testi
Yedeğin çalıştığını kanıtlamanın tek yolu ondan geri dönmektir. Basit bir takvim yeterlidir.
- Ayda bir. Rastgele seçilen birkaç dosyayı yedekten geri getirin.
- Üç ayda bir. Bir sunucunun tamamını ayrı bir ortamda yedekten açın ve uygulamanın çalıştığını kontrol edin.
- Her testte. Geri dönüşün ne kadar sürdüğünü not edin. Arıza günü işin ne kadar duracağını bu süre belirler.
Yedekleme ve fidye yazılımı
Fidye yazılımı saldırılarında saldırganlar önce yedeklere ulaşmaya çalışır. Yedeğe sunucuyla aynı kullanıcı bilgileriyle erişilebiliyorsa saldırı tek adımda iki katına çıkar. Saldırının nasıl ilerlediği muhasebe sunucusu ve fidye yazılımı, saldırıdan sonra yapılması gerekenler fidye yazılımından sonra ilk 24 saat yazımızda.
Bizim altyapımızda
Her sunucumuzda 7 restore point yedek pakete dahildir. Daha uzun saklama gerekiyorsa ek restore point ekleyebilirsiniz, her biri aylık ₺400 + KDV. Yedekler düzenli olarak doğrulanır. Sunucunun tamamı, tek bir dosya ya da uygulama düzeyinde geri dönüş yapılabilir.
Kritik verileriniz için bizim yedeklerimize ek olarak kendi tarafınızda ayrı bir kopya tutmanızı da öneririz. 3-2-1 kuralı, kopyalardan birinin farklı bir konumda ve farklı bir yönetimde olmasını gerektirir. Kendi sunucunuzla kiralık sunucunun maliyetini karşılaştırmak için sunucu maliyeti hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.